Poniesienie strat po pożarze wiąże się z koniecznością dochodzenia prawa do odszkodowania, które pozwoli na przywrócenie stanu sprzed zdarzenia. Zarówno właściciele domów, jak i przedsiębiorcy powinni znać kroki niezbędne do skutecznego ubiegania się o wypłatę środków. W poniższym opracowaniu omówione zostały etapy przygotowania dokumentacji, zgłaszania roszczeń, a także możliwości dochodzenia roszczeń sądowych czy od podmiotów trzecich.
Przygotowanie dokumentacji i zgromadzenie dowodów
Aby proces likwidacji szkód przebiegał sprawnie, kluczowe jest jak najszybsze zgromadzenie wszystkich dokumentów i dowodów potwierdzających okoliczności zdarzenia oraz wartość strat. Brak kompletu materiałów może wydłużyć postępowanie i obniżyć kwotę przyznanego odszkodowania.
- Protokół z interwencji straży pożarnej – potwierdza przyczynę i zakres zniszczeń.
- Zdjęcia i nagrania wideo – dokumentują stan przedmiotów i struktury budynku zaraz po ugaszeniu ognia.
- Wycena rzeczoznawcy – ekspertyza biegłego rzeczoznawcy określająca wartość utraconych przedmiotów i szkód konstrukcyjnych.
- Faktury i rachunki – potwierdzające zakup wyposażenia, urządzeń i materiałów budowlanych.
- Polisa ubezpieczeniowa – warunki, zakres ochrony oraz sumy gwarancyjne.
Ważne jest, by w jak najkrótszym czasie od zdarzenia przekazać te materiały ubezpieczycielowi lub zachować je na potrzeby późniejszych roszczeń.
Proces zgłaszania roszczenia u ubezpieczyciela
Pierwszym krokiem jest zgłoszenie szkody do firmy ubezpieczeniowej zgodnie z zapisami umowy. Zwykle wymaga to wypełnienia formularza, w którym opisuje się zdarzenie, zakres zniszczeń oraz żądaną kwotę wypłaty.
Terminy i obowiązki
- Zgłoszenie szkody – najczęściej w ciągu 3–7 dni od zdarzenia.
- Przekazanie dokumentów – komplet dokumentacji dostarcza się do wyznaczonego oddziału lub za pośrednictwem platformy elektronicznej.
- Współpraca z likwidatorem – ubezpieczyciel może wyznaczyć pracownika do wstępnej oceny szkody.
Jeśli to konieczne, ubezpieczyciel zorganizuje oględziny obiektu oraz może zlecić kolejną ekspertyzę zewnętrznemu biegłemu. Warto podkreślić, że ubezpieczający ma prawo wskazać własnego rzeczoznawcę, który przygotuje opinię na temat zakresu i wysokości szkód.
Droga sądowa i roszczenia od osób trzecich
W przypadku odmowy wypłaty lub wyceny uznanej za zaniżoną, istnieje opcja skierowania sprawy do sądu. Przed podjęciem kroków sądowych warto skorzystać z bezpłatnej pomocy prawnej w ramach punktów porad obywatelskich lub skonsultować się z radcą prawnym.
Dochodzinie roszczeń od sprawcy
Gdy pożar powstał z winy osoby trzeciej (np. w wyniku wadliwego montażu instalacji elektrycznej przez wykonawcę), można dochodzić od niej roszczeń z tytułu odpowiedzialności cywilnej. Kluczowe będą:
- ustalenie sprawcy zdarzenia (raporty kontrolne, opinie biegłych),
- zgromadzenie dowodów na związek przyczynowo-skutkowy między działaniem lub zaniechaniem a powstałą szkodą,
- wniesienie pozwu i żądanie zwrotu poniesionych wydatków oraz ewentualnego zadośćuczynienia.
W postępowaniu cywilnym strona poszkodowana musi udowodnić swoje roszczenia, dlatego dowody powinny być kompletne, a ekspertyzy – jednoznaczne.
Określanie wysokości odszkodowania
Wysokość środków, jakie można uzyskać, zależy od zakresu umowy ubezpieczeniowej oraz charakteru poniesionych strat. W praktyce wyróżnia się:
- zwrot kosztów naprawy lub odbudowy – wycena w oparciu o ceny rynkowe materiałów i robocizny,
- wartość odtworzeniową utraconych przedmiotów w stanie nowym lub rzeczywistym,
- koszty alternatywnego zamieszkania – gdy dom stał się niezamieszkalny,
- zwrot wartości utraconych przychodów – w sytuacji działalności gospodarczej (świadczenia z tytułu przestoju).
Niekiedy trzeba też uwzględnić współczynnik starzenia się mienia, tzw. amortyzację. Ubezpieczyciel może obniżyć wypłatę, jeśli przedmioty miały znaczną eksploatację.
Współpraca z profesjonalistami i ochrona interesów
Z uwagi na złożoność procesów związanych z likwidacją szkód po pożarze, warto rozważyć wsparcie:
- Rzeczoznawców – pomagają w niezależnej wycenie mienia i przygotowują szczegółowe raporty.
- Prawników – reprezentują interesy w negocjacjach z ubezpieczycielem i w sądzie.
- Asesorów ds. likwidacji szkód – mają doświadczenie w procedurach ubezpieczeniowych i mogą przyspieszyć proces.
Współpraca z ekspertami minimalizuje ryzyko pominięcia istotnych elementów roszczenia oraz pozwala na przygotowanie mocnych argumentów w sporach odszkodowawczych.
